De kunst van wortelen in een wereld die omvalt
In het nieuws werd code oranje aangekondigd voor verschillende gebieden in Vlaanderen. De bovenste laag van de grond is kurkdroog, de wind is snijdend en het risico op brand is groot. Planten met oppervlakkige wortels krijgen het moeilijk, ze zullen hun heil dieper moeten zoeken als ze deze en komende droogte willen overleven.
De boomtekening
Dit nieuwsbericht bracht me terug in de tijd, bij één van de eerste lessen intuïtieve ontwikkeling. Waar men ons de opdracht gaf een boom te tekenen. Achteraf werd die tekening besproken. Er zat veel variatie in de getekende bomen. Sommigen waren groot en vulden het gehele A4tje. Anderen beschikten nog over veel lege ruimte. Er waren speelse en strenge bomen, grillige en robuuste bomen, bomen vol lente-leven en kale bomen in rust en verstilling. Wat echter sterkst opviel was het wortelstelsel van onze bomen. Bij de meesten waren die er nauwelijks of helemaal niet. Heel vaak verbond de stam zich onderaan met het papier door een rechte lijn of een gapende opening. Daaronder, de grote leegte.
Mijn robuuste knotwilg stond aan een beekje. Hij was oud, had al heel wat littekens op zijn grillige bast maar nam fier zijn positie in aan de rand van de weide. Vele keren was hij geknot maar dat kon hem niet deren. Nieuwe loten ontsproten elke lente aan zijn kruin. Een fiere sterke boom was het. Hij had echter maar een paar wortels, fijn en heel ondiep. Zijn onderwereld was duidelijk niet zo impressionant als zijn bovenwereld. Het zag er naar uit dat hij het heel moeilijk zou krijgen bij de volgende storm. Hij was zich daar echter totaal niet van bewust! Het was een mannelijke boom, wist ik toen veel dat er ook vrouwelijke bomen bestonden.
Mijn wilgenboom was een perfecte representatie van mezelf op dat moment in mijn leven. Zijn kruin, zijn takken, zijn stam, zijn levensfase, de omgeving waarin hij stond, zijn sapstroom van boven naar onder en van onder naar boven, zijn wortelstelsel, het waren stuk voor stuk weerspiegelingen van mijn eigen opbouw. Te weinig en zeer fijne wortels wezen op een tekort aan contact met de diepere lagen van mezelf en de aarde. Mijn gronding was niet sterk genoeg om alle ballen in de lucht te houden die toen voor mij belangrijk waren. Er was weinig verankering in de diepte, weinig connectie met de donkere onzichtbare onderwereld. Ik had me afgesloten van een voedende wereld die voor mij vooral beangstigend was. Een wereld die de basis vormt van alles wat op en in de aarde leeft en die duidelijk om verkenning en herkenning vroeg. En dus was er enkel de keuze tussen omvallen of dieper en wijder gronden. Ik koos voor het tweede en voor alle demonen die er mee verbonden waren. Het zijn inmiddels mijn beste maatjes.
De oorzaken van ontworteling
Onze opvoeding zorgt vooral voor de uitbouw van een goede doorstroming met de bovenwereld. Van jongs-af worden onze hersenen gestimuleerd in het verzamelen van data, het opsnuiven van nieuwsjes, het aangaan van veel maar vaak weinig betekenisvolle sociale contacten, het uittesten van prikkels en kicks. De kruin was bij de meeste getekende bomen buiten proportie in vergelijking met de rest van het boomlichaam. De stam en de takken werden verondersteld deze kruin constant te voeden. Weinigen stelden zich de vraag waar die voeding vandaan moest komen bij het ontbreken van een degelijk wortelstelsel. Er was zelden benul van het potentiële gevaar van omwaaien of breken.
Nu, decennia later, is deze problematiek van zwakke wortels en een moeilijke verbinding met de diepere lagen van jezelf nog schrijnender geworden. Het grootste deel van onze bevolking leeft aan een hels tempo, ze zijn uitgeput, ze negeren alle signalen, sommigen inclusief rode lichten en slagbomen. FOMO “Fear of Missing Out” bepaalt de dagindeling. En plots is het licht uit, meer en meer bomen vallen om, sommigen zijn niet meer te redden.
Bouwen aan een stevig wortelstelsel
Waar ging het mis, waar zijn we naar op zoek en wat hebben we nodig om dit om te polen zodat we ons staande kunnen houden in de dagelijkse hectiek? Vele mensen voelen zich afgesneden van hun wezenlijke krachtbronnen, hun reserves aan grondstoffen. Het zijn prachtige bomen met een grote kruin en stam met een oppervlakkig wortelstelsel. Gronding, worteling, diep contact met je lichaam, met je eigen noden en verlangens, met je talenten, met de natuur en de omgeving, het is een totaalpakket. Het is je geboorterecht en wanneer je geluk hebt wordt het een geschenk dat zich ontvouwt in je prille levensjaren. Gronding bouwt zich op vanuit een veilig en warm nest en vraagt om een sterke activering van het eerste en het tweede chakra.
Thuishoren bij een clan, je veilig voelen binnen een liefdevol, koesterend en tegelijkertijd begrenzend nest, huidcontact, verzorgd worden en je welkom voelen, gewaardeerd en gestimuleerd worden in het ontwikkelen van je authenticiteit en van daaruit zelfwaardering opbouwen, zelf zorgzaam worden, respectvol en liefdevol omgaan met jezelf en anderen, mogen rusten en verpozen, angsten en verdriet kunnen delen, … het zijn de dromen en behoeften van het buikgebied. Behoeften die in de kinderjaren niet altijd ingevuld worden en die je later, als volwassen vrouw of man, helend dient te geven aan je innerlijke gekwetste kind.
De yang en yin pool van gronding
Een diepe en wijde gronding vormt je navelstreng met de Aarde. Ze heeft een vrouwelijke en mannelijke pool, ze draagt je levenslang en laat je toe om zelf grondend en ondersteunend aanwezig te zijn bij anderen. Als het goed met ons gaat, dragen we een harmonische mix van yin en yang gronding in ons. De ene kan niet zonder de andere. De boom heeft een diepe verticale yange aardewortel nodig die hem ankert in de vaste hardere lagen van het aardebewustzijn. Dit laat hem toe niet om te vallen bij tegenwind, hij garandeert veiligheid en begrenzing voor alle leven in zijn nabijheid. De diepe wortel geeft hem tevens de mogelijkheid om lastige zaken op te vangen, te kanaliseren en af te voeren, te hervormen, te recycleren. Deze boom is geworteld in de waarden en normen van zijn plek. Hij kent en respecteert de natuurlijke wetmatigheden van de grond waarin hij staat. Grondwetten die verbonden zijn met de materie van zijn plaats, zijn land; vaak onwrikbaar, soms langzaam aanpasbaar en verschuifbaar. Het yin wortelnetwerk is uitgebreid, subtiel, gevarieerd in bedrading en wijds. Horizontaal spreidt het zich ver uit en omstrengelt de wortels van andere bomen.
Maar het verankert zich ook in de diepere lagen van de Aarde is het vooral bedreven in communicatie en steeds op zoek naar het uitbreiden en verstevigen van zijn netwerk. Het vlecht en het weeft en vormt een grote bedding. Een uitnodigende kom die draagt, meedraagt, verzamelt, voedt, verzorgt, heelt, laat groeien op eigen tempo, rust brengt, genieten stimuleert, loslaat, knipt, nieuwe knopen legt en opneemt wat bleef liggen, wat aandacht, koestering en liefde vraagt.
Beide grondingspolen zijn verbonden met de natuurlijke flow van het leven, ze maken deel uit van een veilige omgeving waarin jij als boom kan groeien. “Stand your ground” is een energetische trilling die niet in woorden kan worden uitgedrukt. Je kan het enkel voelen, het is iets in de diepte van je cel-geheugen dat meetrilt met de materie en het geheugen van alle lagen van de planeet, ook onder je voeten. Dieper gronden zorgde ervoor dat ik mijn opleiding als aardrijkskundige plots zag vanuit een totaal ander perspectief. Ik heropende mijn wetenschappelijk kennisveld rond de geologische opbouw van onze thuishaven en werd me bewust van de mogelijkheden om dit te linken aan psycho-ecologische oefeningen en onderzoek.
Gronding binnen de psycho-ecologie
Psycho-ecologen zijn zich zeer bewust van de nood aan een stevige gronding. Het is essentieel als je werkt met de blauwdruk van grote systemen zoals een huis, een wijk, een stad, een land of de aarde in al haar verbindingen.
Mensen tekenen bomen maar ze tekenen ook, met enige hulp van experts, hun droomhuis. Ze gaan op zoek, vinden en verbouwen het tot het voldoet aan hun verwachtingen. Telkens opnieuw constateren we dat de gronding van de bewoners zich reflecteert in de gronding van hun huis en de omgeving. De stevigheid van de fundamenten, de gebruikte materialen, de staat van de afvoerbuizen, de aarding van het elektriciteitsnetwerk, de toestand van de kelderverdiepingen, leef- en slaapruimtes, de sfeer in de wijk of op de werkvloer, het zegt heel veel over de gronding van wat er werd opgebouwd en van wie er leeft.
Verstevigen van je gronding zou prioritair moeten zijn voor elke mens maar evengoed geldt dit voor je huis, je werkplek, je buurt, je wijk, het dorp of de stad waarin je woont of verblijft.
Overal is er momenteel nood aan meer gronding, we voelen ons wankelen, we zien mensen maar ook huizen, organisaties, leefwerelden, normen en waarden verschuiven en vervolgens omvallen. We zoeken veiligheid en zorg bij anderen in de hoop dat zij ons laten meesurfen op hun gronding. Het verhaal van de klimplant en de rots is echter zelden een goede match. Vroeg of laat verdwijnt de rots en verliest de klimplant haar ruggensteun. Ook de lokroep van de materie, kopen en verkopen, geld uitgeven aan prullaria of verre reizen helpt niet op langere termijn.
Dit alles vult de leegte van het buikgebied niet en het gapende gat blijft aandacht vragen. Een grondig wortelstelsel uitbouwen vraagt moed, daadkracht, volharding en tijd, je wordt verplicht de zaken grondig aan te pakken. Snelheid, ongeduld, schieten op alles wat beweegt, de lokroep van altijd meer, ze brengen geen soelaas als het gaat om verstevigen van je draagkracht. Vertragen, voelen, neutraliseren, ontmijnen, faciliteren van opkuis, luisteren, verbinden en samen aanpakken zijn bewegingen die toereikender zijn.
Zo binnen, zo buiten gronden
Verdiepen en verruimen van je gronding maakt deel uit van onze opleiding tot psycho ecologisch practitioner. De zo binnen, zo buiten regel, jij bent je huis en je huis ben jij, werkt ook bij gronden fantastisch!
Werken aan je gronding zorgt er ook voor dat de gronding van je huis en je buurt versterkt. Als gegrond mens zal je beter voelen wat bij je past en wat je dient te veranderen. Op langere termijn zal je niet langer tevreden zijn met een bouwvallig huis, met vocht en schimmel op de muren en rommel die schreeuwt om opkuis, met stinkende afvoerputjes en een riolering in de straat die bij elke bui zorgt voor een ondergelopen kelder, met verpaupering van de buurt, misdaad en criminaliteit. Een gegrond mens pakt deze problemen aan en lost ze op. Hij of zij neemt het voortouw en motiveert anderen om dit samen te doen.
Je start heel bewust met het in kaart brengen van de materiële issues van je woning, je tuin, je straat, de wijk, … en hoe die resoneren met je eigen problematieken. Vervolgens pak je stap per stap aan wat zich manifesteert. Het vraagt daadkracht, investering, inspanning en moed om dit te doen maar uiteindelijk zal je tevreden zijn met het resultaat, het zal je vervullen, blij en fier maken en maken dat je na een tijdje helemaal wortelt en thuiskomt op je plekje.
Boommeditatie
Zin om te wortelen? Misschien eerst je eigen boom tekenen, dat is alvast een goed begin. Maak het even stil, zet je op een rustig plekje, sluit je ogen en droom even mee…. Waar staat jouw boom, hoe ziet hij/zij eruit, wat hoor je, wat voel je hierbij, wat ruik je of proef je, … Wat toont zich in de omgeving van je boom? In welke tijd van het jaar zijn we? Laat de indrukken zich langzaam ontvouwen.
Word je boom, kruip erin en neem waar vanuit zijn positie … Neem je bevindingen aan voor waar en censureer niet. Ervaar zijn kruin, de takken, wat zich beweegt tussen en op de takken, zijn bast, zoom in op de belangrijke détails. Schouw de omgeving vanuit zijn positie, wat ontvouwt zich in zijn gezichtsveld en is belangrijk voor jou, als boom. Glij dan rustig langs de stam naar beneden en verdwijn onder de grond en verken het wortelstelsel van je boom. Geef je innerlijke kind de permissie om mee op ontdekking te gaan. Meestal kent het de weg beter dan jij naar de schatkamers en is het vertrouwd me de wezens die hier leven. Het weet ook waar verdriet of angst zich schuilhoudt in de oksel van een boomwortel of waar een dikke kei de weg naar diepere lagen verspert.
Begeef je in de oppervlakkige maar ook diepere aardelagen; kijk, luister, voel, proef en smaak. Volg de wortels van je boom en ontdek hun wereld, steeds dieper en wijder naar beneden. Gronden kan ook zeer leuk zijn, het is niet alleen het harde labeur, het is vaak zeer mooi daar beneden. Het gaat om genoeglijkheid, warmte, en liefde delen, samen vormgeven en vervolgens genieten van het resultaat. Veel succes op je weg naar beneden, in de buik van Moeder Aarde.
Teken je boom vervolgens en geef hem een plekje in je huis. Je kan deze oefening ook met kinderen doen en met hen het resultaat bespreken en verder bevragen.
Marleen D’hose
Reageren kan op : marleendhose@hotmail.com